Historia i życie parafii

Kapłani w parafii do 1785

sobota, 15-04-2023 | dodał: Administrator

Rozpoczynamy prezentowanie życiorysów i postaci naszych duszpasterzy. Pierwsza część, jak widać w tytule, obejmuje czas od zamierzchłej przeszłości do roku 1785, a więc do objęcia probostwa w Lipowcu przez ks. A. Tolksdorfa.

Mamy świadomość, że w tej liście jest bardzo dużo białych plam, gdyż jeszcze nie wszystkie archiwa zostały przejrzane i opisane przez historyków. Mimo tego publikujemy wyniki dotychczasowych poszukiwań, mając nadzieję, że z czasem uda się nam uzupełnić tę listę.

 Życiorysy Kapłanów

Proboszczowie

Ks. Wawrzyniec. Postać tajemnicza i nie do końca jeszcze odkryta przez nas, ale pojawia się w archiwach biskupich. W roku 1449 toczyła się rozprawa sądowa, której głównym bohaterem był właśnie wspomniany Wawrzyniec, określany jako pleban z Lipowca. Nie wiemy czy był oskarżonym czy też oskarżycielem. Wiadomo, że w tym procesie jego świadkiem był Ks. Aleksy, proboszcz z Zielonej.

Ks. Stanisław Lipowiecki h. Ciołek (często opisywany jako ks. Stanisław Ciołek 1492 -1542). Pochodził z Lipowca Kościelnego, gdzie był również proboszczem. Jego braćmi byli Mikołaj i Jan, dziedzice Lipowca Kościelnego i Lipowca Podbornego. Posiadał kanonię w kapitule katedralnej gnieźnieńskiej, włocławskiej i płockiej oraz kanonię w kapitule św. Michała w Płocku. Piastował funkcję pisarza w kancelarii króla Aleksandra Jagiellończyka, od którego otrzymał przywilej przeniesienia dóbr rodowych w Lipowcu na prawo chełmińskie (1505). Był również kanclerzem kruszwickim i należał do bliskiego otoczenia władcy, co pozwoliło mu na umocnienie pozycji wśród rodzin szlacheckich Ziemi Zawkrzeńskiej. W 1532 r. ufundował nowy kościół w Lipowcu Kościelnym, o czym świadczy późnogotycka tablica fundacyjna z herbem Ciołek, zachowana do dziś, i wmurowana obecnie w ścianę prezbiterium. Tablica ta pierwotnie była wmurowana w ścianę zakrystii. Prawdopodobnie jest to ta sama ściana.

Ks. Tomasz Szczepkowski. Urodził się w roku 1624. Kształcił się w Seminarium w Pułtusku w seminarium Duchownym, które ukończył 20 lutego 1647 przyjmując święcenia kapłańskie. 27 lutego otrzymał 1647 roku otrzymał nominację na proboszcza w Lipowcu Kościelnym. Spędził tu całe życie kapłańskie, czyli 66 lat. Prawdopodobnie zmarł w roku 1713 w wieku 88 lat.

Ks. Władysław Glinowiecki. Pojawia się przy okazji testamentu jednego z księży w roku 1697 r. Opisywany jest jako pleban lipowiecki - być może proboszcz, albo altarzysta, czyli kapłan przypisany do jednego z ołtarzy.

Ks. Aleksander Janiszewski. Urodził się prawdopodobnie około roku 1677. Uczył się w seminarium w Pułtusku, które ukończył przyjmując święcenia kapłańskie 28 października 1702 r. w rąk biskupa sufragana płockiego Marcina Załuskiego. W roku 1695 otrzymał probostwo w Lipowcu Kościelnym. Jako proboszcz zbudował nowy kościół sumptem Władysława Lipowskiego h. Ciołek, dziedzica i kolatora parafii Lipowieckiej. W roku 1731 (4 września) zrezygnował z probostwa w Lipowcu i został proboszczem w Ciechanowie. Wybudował tam plebanie. W testamencie, spisanym 27 sierpnia 1739 r., zapisał wiele funduszy na różne konwenty zakonne. Zmarł w 1739 r. w Ciechanowie i tam został pochowany. Żył 62 lat, a w kapłaństwie 27.

Ciekawą postacią jest kolator - Władysław Lipowiecki h. Ciołek. Jest jednym z ostatnich Ciołków na terenie Lipowca Kościelnego. Pojawia się później w nowym Lipowcu na południu Polski.

Ks. Wawrzyniec Ignacy Bagiński. Urodził się w roku 1705 w rodzinie szlacheckiej we wsi  Przyłęka Szlachecka na Prussach, w diecezji chełmińskiej. Kształcił się w Seminarium Pułtuskim, gdzie 20 lutego 1729 r. otrzymał święcenia kapłańskie z rąk sufragana łuckiego (diecezja położona na kresach wschodnich) Adama Rostkowskiego. Pracował w Trąbinie, a następnie jako zarządca a potem proboszcz w Sadłowie pod Rypinem. 20 czerwca 1736 r. otrzymał mianowany a 28 czerwca wprowadzony na urząd proboszcza w Lipowcu Kościelnym.

Ówcześnie kościół był drewniany z murowaną zakrystią i skarbcem. Według zapisów kościół był wybudowany w 1711 roku i utrzymany w dobrym stanie, natomiast konsekracja kościoła odbyła się dopiero 16 października 1768 roku. W tym czasie świątynia była dobrze zaopatrzona w sprzęty do sprawowania liturgii, a zakrystia utrzymana w porządku. Parafia liczyła wtedy około 1000 katolików, a na jej terenie mieszkało także 65 protestantów i około 20 Żydów. Na terenie parafii, w Zawadach, znajdowała się też prywatna kaplica - prawdopodobnie przy dworze - którą obsługiwał zakonnik z klasztoru bernardynów z Ratowa.

Proboszcz wybudował nową kostnicę oraz plebanię - oba budynki drewniane, choć stara plebania nie była mocno zniszczona. Obok plebani znajdowały się ogród i sad oraz chmielnik. Przy kościele został także pobudowany szpital dla ubogich, który składał się z dwóch izb. W jednej mieszkał organista, zaś w drugiej rodzina żebraków, utrzymujących się z jałmużny. Inwentarz proboszczowski, jak podają źródła, składał się z dwóch koni i dwóch krów, urządzeń do prac w polu i do żniw.

Ze względu na stan zdrowia ks. Bagiński 29 sierpnia 1785 r. zrezygnował z probostwa z probostwa w Lipowcu na rzecz koadiutora - ks. Michała Majewskiego. Przebywał na terenie parafii i plebanii, ale nieznane są dalsze jego losy. Wiadomo, że został odznaczony tytułem kanonika kapituły płockiej.

Ks. Michał Majewski. Nieznana jest ani data urodzin ani data śmierci. Wiadomo, że przez lata - do kasaty zakonu w 1772 r. - był członkiem zakonu Jezuitów. Po kasacie przeszedł do diecezji płockiej, gdzie od 1775 r. pracował w Lipowcu Kościelnym. 29 sierpnia 1775 r. został koadiutorem (miał prawo następstwa na urząd po śmierci lub ustąpieniu poprzednika) parafii Lipowieckiej. Według archiwów zarówno zakonnych jak i wizytacyjnych dziekana mławskiego, był wzorowym kapłanem, spełniającym swoje obowiązki w sposób rzetelny i gorliwy. Po rezygnacji ks. Bagińskiego z probostwa 29 sierpnia 1785 r. ze względu na stan zdrowia, Ks. Majewski został proboszczem w parafii Lipowieckiej, gdzie dochowywał sędziwego kapłana.

W opisie powizytacyjnym parafii zaznaczono, że kościół był drewniany, miał zakrystię, murowany skarbiec. W kościele znajdowały się cztery ołtarze, zaś w parafii istniały dwa bractwa: św. Anny i bractwo różańcowe. Nie znane są dalsze losy ks. Majewskiego.

Ks. Jan Majewski. Pochodził z ziemi ciechanowskiej. Był studentem Seminarium Duchownego w Płocku i tam też otrzymał święcenia kapłańskie. Był proboszczem w Łukomiu i komendarzem (tymczasowy zarządca dóbr kościelnych) w Lipowcu Kościelnym po rezygnacji ks. Wawrzyńca Bagińskiego. Od roku 1782 był proboszczem w Lipowcu. Miał prawo do spowiadania. W roku 1787 otrzymał prawo do odprawiania w Sarnowie i Niechłoninie, gddzie prawdopodobnie rezydował. Był dziekanem w Szreńsku, a 13 kwietnia 1815 roku otrzymał godność kanonika katedralnego.

W roku 1816 (21 grudnia) zrezygnował z probostwa w Sarnowie i przeniósł się do Płocka, gdzie pracował w konsystorzu płockim. Zmarł w Płocku 12 lipca 1820 r. Pochowany został na cmentarzu płockim

Wikariusze i reydenci

Ks. Franciszek Kosiński. Urodził się w Kosinach w parafii Bogurzyn w roku 1738 r. Pochodził z rodziny, których przedstawiciele 100 lat później byli właścicielami w Kęczewie. Kształcił się w seminarium płockim. Wyświęcony został na kapłana w roku 1762 przez bpa Jana Dembowskiego, sufragana kujawskiego z nominacją na wikariat w Lipowcu Kościelnym. W 1770 r. został proboszczem w Bogurzynie. W roku 1782 pojawia się w katalogach diecezjalnych jako proboszcz w Radzanowie nad Wkrą. Prawdopodobnie tam zakończył życie, choć nie ma już innych wzmianek w archiwach diecezjalnych.

Ciekawostka z historii kościoła

Ks. Maciej Świętochowski. Urodził się w 1696 roku na terenie diecezji płockiej. Studiował w Seminarium w Pułtusku, gdzie został wyświęcony na kapłana 12 kwietnia 1721 r. przez bpa Adama Rostkowskiego, sufragana łuckiego. Od 1727 roku był proboszczem w Lutocinie i zarazem dziekanem bieżuńskim. Nigdy nie pracował w Lipowcu, ale miał związek z naszą parafią. Otóż w testamencie zapisał 400 tynfów polskich (srebrna moneta, półwartościowa, którą często wiązana była z upadkiem skarbu państwa) dla parafii w Lipowcu, jako suma na Msze przy ołtarzu św. Anny za duszę ofiarodawcy. Taka Msza św. miała być odprawiana raz w tygodniu - we wtorki.